مجتمع معدني گل گهر سيرجان

پیشینه تاریخی و تاریخچه تاسیس
منطقه معدنی سنگ آهن گل گهر در سال 1348به وسیله شرکت ایران باریت مورد شناسائی قرار گرفت و در سال 1353 به تملک شرکت ملی صنایع فولاد ایران درآمد. پیشینه تاریخی استخراج این معدن حداقل به 900 سال پیش می رسد.
مجموعه معدنی گل گهر شامل شش حوزه معدنی است که در مجموع حوزه ای به وسعت 40 کیلو متر مربع را در بر می گیرد.
ذخیره سنگ آهن حوزه های معدنی گل گهر 1135 میلیون تن برآورد شده است. در حال حاضر، حوزه معدنی شماره 1، از مجموعه معادن گل گهر با 191 میلیون تن ذخیره قابل استخراج در مرحله بهره برداری است.

هدف از تاسیس
در حال حاضر، مجتمعهای فولاد مبارکه و اهواز سالانه 5/5 میلیون تن کنسانتره سنگ آهن نیاز دارد که پیش از تاسیس این شرکت، این نیاز از طریق واردات تامین می شد. اما با بهره برداری از مجتمع سنگ آهن گل گهر نزدیک به 50 درصد از واردات کنسانته سنگ آهن کاسته شده است . این مجتمع در حال حاضر یکی از تولید کنندگان بزرگ کنسانتره سنگ آهن در کشور می باشد.

میزان تولید
از آغاز بهره برداری تا پایان شهریور 1382 بیش از 21 میلیون تن کنسانتره سنگ آهن در این مجتمع تولید و از طریق راه آهن و کامیون برای مجتمع فولاد مبارکه و مجتمع فولاد اهواز ارسال شده است. علاوه بر این نیز مقدار قابل توجهی تا کنون به کمپانی GIIC بحرین فروخته شده است، که با راه اندازی خط سوم تغلیظ که در شهریور ماه سال 1381 بدست مبارک ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران افتتاح گردیده، ظرفیت تولید کنسانتره به حد 5/3 میلیون تن در سال رسیده است. هزینه ارزی طرح 45 میلیون دلار و هزینه ریالی 180 میلیارد ریال برآورد گردیده است.
طبقه بندی سنگ آهن
1- مگنتیت کم سولفور و کم فسفر
2- مگنتیت هماتیت دار
3- مگنتیت سولفوردار
روش استخراج
روش استخراجی در معدن شماره یک روباز بوده و برای بدست آوردن خوراک مناسب جهت ارسال به کارخانه تغلیظ سینه کارهای مختلف معدن به طور همزمان مورد استخراج قرار می گیرند.
میزان مصرف انرژی
آب صنعتی : 3500 متر مکعب در روز
دیماند: 40 مگابایت
گازوییل : 20 هزار لیتر در روز
مازوت : 80 هزار لیتر در روز
در این راستا مدیریت انرژی کلیه مسائل پیرامون حاملهای انرژی (آب، برق و سوخت ) را از تامین تا انتقال و مصرف به عهده داشته و هدف اصلی این مدیریت بهینه سازی و صرفه جوئی در مصرف حامل های انرژی است .

خصوصی سازی
عملکرد روشن و قابل تقدیر (( سازندگان و پیمانکاران)) در حیات اقتصادی کشور و تاثیرات آشکار و مثبت کارکرد این نیروهای فعال و پویا در اجرای سیاستهای دولت جمهوری اسلامی پیوسته مورد توجه بوده است.
واگذاری به سازندگان ونیروهای واقعی اجرایی همواره مد نظر مدیریت شرکت گل گهر بوده و در این راستا ضمن کاهش بار خدماتی وتعدیل حجم دستگاههای دولتی وهزینه ها همواره انگیزه کافی برای اجرای هر چه سریعتر کارها و افزایش قابل توجه بازدهی در امر خصوصی سازی فراهم آمده است .
واگذاری بخشهای مختلف با در نظر گرفتن صرف جویی در هزینه های بخشهای واگذار شده
1. عملیات استخراج معدن وباطله برداری
2. بخش فرآوری
3. بخش خدماتی شامل :الف : فضای سبز ونظافت ب: رستورانها ج: برق مخابرات وتاسیسات
4. طرح فروش سنگهای هماتیتی
آشنایی عمومی با روش تولید کنسانتره سنگ آهن ساختار تکنولوزی
در این مجتمع کنسانتره سنگ آهن با روش مغناطیسی به وسیله دستگاههای جدا کننده مغناطیسی با شدت بایین تولید می شود در این روش بیش از 65% محصول از طریق جدایش مغناطیسی خشک و مابقی از طریق جدایش مغناطیسی مرطوب بد ست می آید .

حفاظت محیط زیست
حفاظت از محیط زیست از جمله برنامه های مهم اجرایی شرکت گل گهر محسوب می شود . با وجود اینکه مجموعه معدنی گل گهر تا نزدیک ترین مجتمع جمعیتی حدود 50کیلو متر فاصله دارد استانداردهای حفاظتی در کلیه مراحل تولید وموارد جنبی آن مراعات شده است از جمله :
1. ایستگاههای غبار گیر الکترواستاتیک : قدرت دریافت غبار در حد 64000 کیلو در ساعت با راندمان جذب 9/99%
2. ایستگاه تسفیه بهداشتی : با ظرفیت 1000لیتر در روز و خروجی 120متر مکعب آب تسفیه شده بهداشتی مورد مصرف فضاهای سبز مجتمع
3. فضای سبز : با زیر مجموعه بیسش از 10 هکتار جنگل کاری 25000اصله درخت و2000مترمربع فضای گل کاری

اقدامات رفاهی :
1. تامین مسکن و خانه سازی
2. مشارکت در احداث فرودگاه سیرجان
3. احداث دو باب مدرسه در شهرستان سیرجان
4. احداث مهمانسرا
5. محوطه سازی واحداث فضای سبز و÷ارکهای بازی کودکان در شهرک گل گهر
6. احداث مجموعه ورزشی
7. مسافرت ÷رسنل با خانواده
1-1 تامین مسکن برای کارکنان شرکت همواره مورد توجه خاص مدیریت بوده و در حال حاضر 126 واحد مسکونی در شهرک گل گهر احداث و در اختیار کارشناسان گذارده شده است
2-1 احداث 110 واحد آ÷ارتمانی که بخشی از آن به کارکنان واگذار شده است
3-1 احداث 800 واحد مسکونی جهت کارکنان شرکت از طریق شرکت تعاونی مسکن گل گهر
1-2 شرکت سنگ آهن گل گهر در زمینه ایجاد ÷ل ارتباطی هوایی جهت توسعه فعالیتهای بازرگانی وتولیدی ونیز رفاه عمومی مردم سیرجان با مشارکت مقامات استان اقدام به احداث فرودگاه یسیرجان نمود که این حرکت بنیادی اکنون به ثمر رسیده ومورد بهر برداری قرار گرفته است .
1-3 شرکت در راستایی مشارکت وهمکاری در جهت افزایش بنیه فرهنگی شهر سیرجان تال کنون اقدام به ساخت دو باب مدرسه نموده است که این دو مدرسه به اداره آموزش و÷رورش سیرجان واگذار شده است
1-4 شرکت در جهت رفاه میهمانان نسبت به ساخت یک مجموعه مهمانسرایی شامل : 20 اتاق دو تخته رستوران نمازخانه سالن اجتماعات بعلاوه سه دستگاه ساختمان دو طبقه اقدام کرده است
1-5 محوطه سازی واحداث فضایی سبز و÷ارکهای کودکان در شهرک گل گهر
1-6 شرکت حضور فعال در مسابقات ورزشی که در نقاط مختلف کشور برگزار می شود، داشته و تاکنون ورزشکاران شاغل در این شرکت در قالب تیم های مختلف ورزشی به پیروزی های چشمگیری دست یافته اند. همچنین این شرکت در جهت تشویق و ترغیب جوانان شهر به ورزش، اقدام به احداث یک مجموعه ورزشی کرده است که مورد استفاده ورزش دوستان قرار دارد.

1- طرح احداث کارخانه گندله سازی
وجود واحد های فولاد سازی کشور به روش احیاء مستقیم و به طبع آن نیاز روز افزون این واحد ها به گندله آهن و استفاده فراگیر از گندله در کوره های بلند در ایران و سایر نقاط جهان، مزیت تولید گندله در محل معادن سنگ آهن را به دلیل افزایش ارزش افزوده محصول تولیدی، سهولت حمل و نقل و امکان صدور بهتر محصول، توجیه پذیر می نماید. بدین جهت احداث کارخانه گندله سازی در مجاورت کارخانه فعلی پر عیار سازی (کنسانتره) در معدن سنگ آهن گل گهر کاملااقتصادی و به صرفه و صلاح شرکت تشخیص داده شده است. از آنجائی که میزان حداکثر گوگرد موجود در کنسانتره مورد نیاز برای صمنایع فولاد سازی ( جهت تولید گندله) نبایستی از 1% در صد تجاوز نماید و نیز در آینده واحد های گندله سازی موجود در کشور، قادر به حذف گوگرد موجود در کنسانتره تولیدی گل گهر با گوگرد بالا نخواهد بود، نتیجتاً با صرفه ترین و عملی ترین روش جهت حذف گوگرد، احداث کارخانه گندله سازی با امکان کاهش گوگرد برای مجتمع سنگ آهن گل گهر می باشد.
با توجه به اینکه شرکت گل گهر ، مطالعات و بررسی های اولیه در ارتباط با احداث کارخانه گندله سازی در مجاورت تاسیسات موجود را از مدت ها قبل آغاز نمود و در نهایت اقدامات لازم برای برگزاری مناقصه بین المللی جهت احداث کارخانه گندله سازی به ظرفیت 4 میلیون تن در سال و تولید گندله قابل استفاده در کوره های احیای مستقیم ( D.R ) در آبان ماه سال 1379 صورت گرفت و پس از بررسی مشاورین نهایتاً در تاریخ 13/9/81 کنسرسیوم صنایع بتون و سرمایه گذاری مس سرچشمه با توجه به امتیاز فنی و بالاتر و دارا بودن سایر شرایط مناسب تر مناقصه و با استفاده از تکنولوژی برتر شرکت لورگی آلمان و همکاری شرکتهای A.B.B سوئیس و TAIM اسپانیا و مضافاً قیمت پائین تر نسبت به مناقصه قبلی از سوی هیئت مدیره شرکت به عنوان برنده مناقصه گندله سازی شرکت سنگ آهن گل گهر معرفی گردید و در اسفند ماه سال 1381 در محل مجتمع سنگ آهن گل گهر قرارداد ذیربط مبادله گردید. عملیات مهندسی طرح در اوایل سال 1382 شروع شد و زمان اجرای عملیات اجرائی و مهندسی پروژه تا مرحله بهره برداری از کارخانه گندله سازی 36 ماه پیش بینی می گردد.

2- طرح بازیافت کنسانتره از باطله خشک و تر کارخانه تغلیظ (هماتیت)
در سال 1977 میلادی پروژه تهیه کنسانتره هماتیتی از باطله های ( غیر مغناطیسی ) توسط مشاور قبلی طرح (گرانگز) مطرح و به دنبال آن مطالعات مقدماتی و آزمایشات مختلف در انستیوی Minporo در شهر Strassa سوئد انجام شد. لیکن پس از قطع رابطه مشاور گرانکز با طرح ادامه پروژه مزبور منتفی گشت. تا اینکه در سال 1978 مشاور A.D.C همکاری خود را با مجتمع گل گهر آغاز نمود و در تاریخ 19 آوریل 1991 مشاور A.D.C طی پیشنهادی پروژه تهیه کنسانتره هماتیتی از باطله ها را مطرح و آمادگی خود را جهت انجام پروژه فوق اعلام نمود. پیشنهاد فوق توسط مدیریتهای خدمات مهندسی و امور معدن جهت بررسی به کارشناسان ذیربط مجتمع ارائه گردید. در این راستا گزارش اولیه مختصری به صورت بررسی فنی اقتصادی در مورد پروژه فوق تهیه شد. سپس مشاور A.D.C همراه با گزارش کارشناسان مجتمع گل گهر که توسط مجری طرح موظف به بررسی و اتمام مطالعات مقدماتی جهت اجرای پروژه گردیدند در گزارش تهیه شده کارشناسان مذکور هزینه سرمایه گذاری مذکور هزینه سرمایه گذاری جهت امر بازیابی هماتیت از باطله های کارخانه تغیظ گل گهر را کمتر از 10 درصدو کل سرمایه گذاری انجام شده برای تهیه کنسانتره مکنیتی اعلام نمودند و این طرح را از هر جهت قابل توجیه و اجرا دانسته اند و آخرین مطالعات انجام شده روی پروژه هماتیت مطالعاتی است که والیل سال 2002 توسط M.M.E و طرف خارجی آن شرکت S.G.A انجام شده که خلاصه نتایج آزماشات و طراحی ظرفیت در مدارهای پر عیار سازی نشان می دهد که امکان دستیابی به کنسانتره ای با عیار آهن بیش از 67 درصد و بازیابی وزنی یش از 42 درصد امکان پذیر است که با تولید این میزان کنسانتره می توان خوراک یک کارخانه میدرکس 400 تنی برای مدت 15 سال را تامین کرد. بر اساس برآوردهای فنی و اقتصادی فرآیند استحصال کنسانتره از باطله هماتیتی به کمک جدا کننده های مغناطیسی و فلوتاسین می باشد و اجرای این پروژه قطعاً اقتصادی خواهد بود..

3- پروژه اکتشاف و تجهیز معدن شماره 3
پروژه اکتشاف و تجهیز معدن شماره 3 با عقد قرارداد حفاری با طرح سنگ آهن سنگان از سال 1373 به مورد اجرا گذاشته شد و تاکنون بیش از 45 هزار متر حفاری در منطقه صورت پذیرفته و برآورد ذخیره های 608 میلیون تن تائید گردیده است.

4- طرح آسیاب پلی کام HPGR
با توجه به اینکه در طرح فعلی خطوط تولید بین 20-15 درصد مواد خروجی از آسیابهای خشک Mills SAG پس از سرند شدن مجدداً به داخل آسیاب برگشت داده می شوند و ابعاد آنها ما بین 20 تا 30 میلی متر می باشند و فرامین آسیابها برای خردایش مجدداً به داخل آسیاب برگشت داده می شوند و ابعاد آنها ما بین 20 تا 30 میلی متر می باشند و فرامین آسیابها برای خردایش مواد برگشتی مناسب نیستند بر همین مبنا پس از آزمایشات متعدد، پروژه نصب آسیابهای پلی کام تصویب گردیده که با نصب آنها با سرمایه گذاری اندک به میزان قابل توجهی تولید افزایش یافته و همزمان مصرف انرژی الکتریکی و سوخت نیز کاهش چشمگیری را نشان خواهد داد.

5- طرح احداث کارخانه فولاد سازی
با توجه به نیاز روز افزون داخل کشور و بازارهای منطه خاور میانه به محصولات فولادی، وجود امکانات زیر بنائی لازم در شرکت و نیز اجرای طرح های مختلف جهت توسعه و افزایش ظرفیت در شرکت، به نظر می آید احداث کارخانه فولاد سازی به روش احیاء مستقیم در سالهای آتی باید از هم اکنون در دستور کار قرار گیرد. با عنایت به پروردگار و حایت و پی گیری سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران اجرای این طرح تصویب و با حمایت بانک سپه مانند سایر طرح های در جهت تامین منابع مالی، کارهای اجرائی مقدماتی در سال 1382 آغاز می گردد.
شایان ذکر است که شرکت سنگ آهن گل گهر در طرح فولاد هرمزگان نیز به میزان 11 درصد مشارکت نموده و ظرفیت سالانه آن حدود 5/1 میلیون تن می باشد که بصورت بیع متقابل انجام می پذیرد.

6- طرح تامین دیزل ژنراتور
محدودیت در استفاده از نیروی برق شبکه که از سال های اخیر به این سو به ویژه در ساعات پرباری مصرف 20 الی 22 مگاوات همواره از سوی شرکت شرکت برق منطقه ای اعمال می شود که کاهش تولید و بعضاً توقف کامل خط را در پی خواهد داشت. نظر به روند تزاید و اجتناب ناپذیر آن اعمال محدودیت ها در مصرف برق، شرکت اقدام به خرید سه دستگاه ژنراتور دیزلی هر کدام به قدرت 5/4 مگاوات نموده است، تا در بهره برداری همزمان از مجموعه آنها به اضافه نیروگاه برق اضطراری موجود قدرت برق تولیدی معادل 18 مگاوات در دسترس قرار گیرد، خرید ژنراتور ها و نصب راه اندازی نیروگاه کمکی علاوه بر کاهش هزینه های برق، تداوم تولید و ممانعت از کاهش تولید محصول سالانه را در پی خواهد داشت. قابل ذکر است قرارداد نصب و راه اندازی نیروگاه با شرکت M.M.E منعقد و در حال اجرا است.